Eρωτήσεις / δραστηριότητες Β’ θέματος

Τα ερωτήματα σχετίζονται με:

α) Την αξιοποίηση του πλαισίου των κειμένων (κοινωνικού, ιστορικού, πολιτιστικού, του χώρου και του χρόνου), με σκοπό την κατανόηση των λόγων και των ενεργειών των υποκειμένων (ατομικών και συλλογικών) που αναφέρονται στα κείμενα και των σχέσεων μεταξύ τους. [Ερωτήσεις/δραστηριότητες σχετικές με την αξιοποίηση του συγκειμένου και της περίστασης επικοινωνίας (χωροχρονικό πλαίσιο, στόχοι & επιδιώξεις, κοινωνικές/πολιτισμικές νόρμες, ύφος, συμμετέχοντες, είδος λόγου, μέσα επικοινωνίας κτλ.)].

Ενδεικτικές ερωτήσεις / δραστηριότητες:

Κειμενικοί δείκτες

Όσον αφορά το περιεχόμενο, έχουμε:

• Τίτλος.
• Πρόσωπα/Χαρακτήρες.
• Συγκρούσεις.
• Συνειρμοί.
• Αξίες.
• Ιδέες, αντιλήψεις.
• Σκοποί.
• Στάσεις.
• Συμπεριφορές.
• Κοινωνικο-πολιτισμικές συνθήκες.
• Ανθρώπινες σχέσεις.
• Κοινωνικά προβλήματα.
• Συναισθηματικό κλίμα.
• Το συγκείμενο.[1]
• Διακειμενικότητα. [2]

Όσον αφορά τα μορφικά στοιχεία:

• Οι γλωσσικές/λεξιλογικές επιλογές (στίξη, γραμματικοί χρόνοι, εγκλίσεις, ρηματικά πρόσωπα, ονοματοποίηση, σχήματα λόγου, σύνταξη, γλωσσικές ποικιλίες, είδος λεξιλογίου, ευθύς – πλάγιος λόγος, χρήση προσωπικής – απρόσωπης σύνταξης κτλ)
• Το λογοτεχνικό γένος (π.χ. ποίηση, πεζογραφία) και το λογοτεχνικό είδος (π.χ. ιστορικό μυθιστόρημα)[3].
• Οι αφηγηματικές τεχνικές.
• Οι αφηγηματικοί τρόποι.
• Τα εκφραστικά μέσα (π.χ. σχήματα λόγου).
• Η δομή.
• Η πλοκή.
• Το ύφος/υφολογικά γνωρίσματα.
• Επιλογή ενός λογοτεχνικού ρεύματος.
• Εικονοποιία.
• Στίξη.
• Στιχουργική.
• Θεατρικά στοιχεία.
• Τεχνική γραφής.
• Μέτρο, ομοιοκαταληξία.
• Λέξεις- φράσεις που συνδέουν τα νοήματα.
• Επιλογή λεξιλογίου (ιδιοτυπίες, ιδίωμα, νεολογισμοί, ιδιόλεκτος…)

Εξεταστέα Ύλη 2019 - 2020

Δείτε εδώ την εξεταστέα ύλη της Νεοελληνικής γλώσσας και λογοτεχνίας για τις πανελλαδικές εξετάσεις 2020

ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ

ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ

1.             ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ

α. Διήγηση (telling): Ο απρόσωπος αφηγητής σε γ΄ πρόσωπο αφηγείται τα γεγονότα και αποδίδει σε πλάγιο λόγο τα λόγια των ηρώων του.

β. Μίμηση (showing): Ένα πλαστό πρόσωπο ή ένας από τους ήρωές του έργου αφηγείται σε α΄ ή γ΄ πρόσωπο. Στη μίμηση ανήκει και ο διάλογος. Ο λόγος του αφηγητή αποκτά αμεσότητα και γίνεται ρεαλιστικός.

γ. Περιγραφή: Η αναπαράσταση προσώπων, τόπων, αντικειμένων, φαινομένων.

δ. Εσωτερικός μονόλογος: Η απόδοση των συνειρμών,  των σκέψεων,  των συναισθημάτων του ήρωα , συνήθως σε πρώτο πρόσωπο και χρόνο ενεστώτα.

ε. Σχόλιο: Ο αφηγητής παρεμβάλλει τις σκέψεις και τις κρίσεις του.

στ. Ελεύθερος πλάγιος λόγος: Ο αφηγητής μεταφέρει τις βαθύτερες σκέψεις και τα συναισθήματα του ήρωα σε τρίτο πρόσωπο και σε παρελθοντικό χρόνο, χωρίς να υπάρχει κάποιο λεκτικό ρήμα που να τις εισάγει. . […- Εις απάντησιν, η Πολυτίμη της εφώναξεν ότι, αν ο σπιτονοικοκύρης είναι άρρωστος, αυτή, αν πεθάνη, θα χορέψη από την χαράν της. Όχι, πως έχουν κάτι παλιοκοτέτσια εκεί, που δεν είναι χειρότερ’ από αχούρια, και σε βρίσκουν στην ανάγκη, και σε τυλίγουν, και σου ζητούν δεκατρείς και δεκαπέντε δραχμές νοίκι! Πού το ηύραν γραμμένο; Μ’ αυτά και μ’ αυτά πλουτούν αυτοί, με του φτωχού τον ίδρωτα, οι αιματοφάγοι. Και τι κόσμος εί­ναι αυτός, στην Αθήνα!...]