1️⃣ Άρθρο
✅ Τι είναι
Το άρθρο είναι ένα κειμενικό είδος γνώμης που δημοσιεύεται σε έντυπο ή ηλεκτρονικό μέσο.
Ο αρθρογράφος εκφράζει προσωπικές απόψεις, σχολιάζει γεγονότα και τεκμηριώνει τις θέσεις του με λογικά επιχειρήματα.
✍️ Δομή
Τίτλος: Σύντομος, περιεκτικός, πολλές φορές έξυπνος ή ειρωνικός.
π.χ. «Όταν το Διαδίκτυο γίνεται σχολική αίθουσα»Εισαγωγή: Αναφορά στο θέμα και στη σημασία του.
Κύριο μέρος: Ανάλυση και επιχειρήματα, συχνά με παραδείγματα ή αναφορές στην επικαιρότητα.
Επίλογος: Συνοπτικό κλείσιμο – θέση ή πρόταση.
💬 Ύφος & Γλώσσα
Αναφορική (κυριολεκτική) χρήση της γλώσσας.
Συνήθως σε γ΄ ενικό ή α΄ πληθυντικό πρόσωπο.
Ύφος: αντικειμενικό, ουδέτερο· μπορεί όμως να έχει λίγη ζωντάνια ή χιούμορ, ειδικά αν προορίζεται για σχολική εφημερίδα.
🎯 Τρόπος πειθούς
Κυριαρχεί η επίκληση στη λογική (τεκμήρια, επιχειρήματα), χωρίς να αποκλείεται και η συναισθηματική διάσταση.
🧩 Μικρή άσκηση
Γράψε έναν πιθανό τίτλο για άρθρο με θέμα «Η αξία του εθελοντισμού»
και σημείωσε ποια στάση θα κρατούσε ο αρθρογράφος (υπέρ ή κατά; με ποια επιχειρήματα;).
🎤 2️⃣ Ομιλία – Εισήγηση
✅ Τι είναι
Η ομιλία είναι προφορικός λόγος που απευθύνεται σε κοινό (μαθητές, γονείς, συνέδρους κ.λπ.)
Στόχος της είναι να ενημερώσει, να πείσει ή να ευαισθητοποιήσει.
✍️ Δομή
Προσφώνηση: «Αγαπητοί συμμαθητές», «Κυρίες και κύριοι» κ.ά.
Πρόλογος: Αναφορά στην περίσταση και στο θέμα.
π.χ. «Αξιοποιώντας την ευκαιρία που μου δίνεται, θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις μου για…»Κύριο μέρος: Ανάπτυξη επιχειρημάτων, ζωντανός λόγος, παραδείγματα.
Επίλογος: Κλείσιμο με συμπέρασμα ή προτροπή.
Επιφώνηση: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.»
💬 Στοιχεία προφορικότητας
Αποστροφές στο κοινό: «Όπως όλοι ξέρουμε…»
Ερωτήσεις: «Ποιος από εμάς δεν έχει νιώσει…;»
Χρήση α΄ ή β΄ προσώπου: «Νομίζω πως όλοι θα συμφωνήσουμε…»
🎯 Τρόπος πειθούς
Συνδυάζει λογική και συναίσθημα. Ο λόγος πρέπει να ακούγεται ζεστός και επικοινωνιακός.
🧩 Μικρή άσκηση
Γράψε 3 φράσεις που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως αρχή ομιλίας με θέμα «Η αξία της φιλίας».
💌 3️⃣ Επιστολή
✅ Τι είναι
Η επιστολή είναι κειμενική μορφή επικοινωνίας ανάμεσα σε πομπό και δέκτη.
Μπορεί να είναι επίσημη (π.χ. προς φορέα, δήμαρχο, υπουργό) ή φιλική (προς γνωστό πρόσωπο).
✍️ Δομή
Τόπος και ημερομηνία (πάνω δεξιά).
Προσφώνηση: Επίσημη ή φιλική.
π.χ. «Αξιότιμε κύριε Υπουργέ» / «Αγαπητή φίλη Μαρία»Πρόλογος: Παρουσίαση αφορμής, ιδιότητας και πρόθεσης.
π.χ. «Με αφορμή τη συζήτηση για την ανακύκλωση, ως μέλη του δεκαπενταμελούς…»Κύριο μέρος: Τεκμηριωμένες απόψεις και προτάσεις.
Επίλογος: Συνοψίζουμε και κλείνουμε ευγενικά, με κάλεσμα για δράση.
Επιφώνηση: «Με εκτίμηση», «Φιλικά» κ.λπ.
💬 Ύφος & Γλώσσα
Επίσημο και σοβαρό όταν απευθύνεται σε αρχή ή δημόσιο πρόσωπο.
Οικείο και ζεστό όταν απευθύνεται σε φίλο.
🧩 Μικρή άσκηση
Συμπλήρωσε τα κενά:
________ (Προσφώνηση)
Με αφορμή ______________________________,
θα ήθελα να εκφράσω τη γνώμη μου σχετικά με _____________________________.________ (Επιφώνηση)
📖 4️⃣ Δοκίμιο
✅ Τι είναι
Το δοκίμιο είναι κειμενικό είδος προβληματισμού και σκέψης.
Στις εξετάσεις, συνήθως ζητείται αποδεικτικό δοκίμιο, το οποίο μοιάζει με άρθρο αλλά χωρίς τίτλο.
✍️ Είδη
Αποδεικτικό δοκίμιο: Αναπτύσσει μια ιδέα με λογικά επιχειρήματα και παραδείγματα.
Στοχαστικό δοκίμιο: Έχει πιο λογοτεχνικό ύφος και φιλοσοφικό τόνο (σπάνια ζητείται).
💬 Χαρακτηριστικά
Πρόθεση: Ανάλυση, ερμηνεία, τεκμηρίωση.
Γλώσσα: Κυριολεκτική, αναφορική.
Ύφος: Σοβαρό, στοχαστικό, με συνοχή.
Τρόποι πειθούς: Επίκληση στη λογική, επιχειρήματα, παραδείγματα.
Δομή: Εισαγωγή – ανάπτυξη – συμπέρασμα (λογική πορεία σκέψης).
🧩 Μικρή άσκηση
Συμπλήρωσε:
Στο αποδεικτικό δοκίμιο ο συγγραφέας προσπαθεί να __________
χρησιμοποιώντας __________ και __________ για να στηρίξει τη θέση του.
🧠 Συνοπτικά
| Είδος | Σκοπός | Ύφος | Γλώσσα | Κύριος τρόπος πειθούς |
|---|---|---|---|---|
| Άρθρο | Παρουσίαση και σχολιασμός ενός θέματος | Αντικειμενικό, ενημερωτικό | Αναφορική | Λογική |
| Ομιλία | Πειθώ, ενημέρωση, ευαισθητοποίηση | Ζωντανό, επικοινωνιακό | Συνδυασμός προφορικού και γραπτού | Λογική + Συναίσθημα |
| Επιστολή | Επικοινωνία / παρέμβαση | Επίσημο ή οικείο | Αναφορική | Λογική + Συναίσθημα |
| Δοκίμιο | Προβληματισμός, στοχασμός | Σοβαρό, στοχαστικό | Αναφορική | Λογική |
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου