Ξενία

 

Τι είναι η «ξενία»

Ξενία (φιλοξενία) = ιερός θεσμός των αρχαίων Ελλήνων που ρύθμιζε τη σχέση οικοδεσπότη (ξενίζοντος) και φιλοξενούμενου (ξένου).
Δεν ήταν απλώς κοινωνική συνήθεια, αλλά θρησκευτική και ηθική υποχρέωση· προστάτης της ήταν ο Δίας Ξένιος.

 Η παραβίαση της ξενίας θεωρούνταν ύβρις προς τους θεούς.

Στάδιο	Περιγραφή	Παράδειγμα από το απόσπασμα
1. Υποδοχή	Ο οικοδεσπότης δέχεται τον ξένο χωρίς να ρωτήσει ποιος είναι.	Ο Τηλέμαχος τρέχει στην αυλόθυρα, τον καλωσορίζει και του σφίγγει το χέρι.
2. Φιλοξενία – περιποίηση	Προσφέρονται κάθισμα, λουτρό, φαγητό, ποτό.	Η δούλη πλένει τα χέρια του ξένου, στρώνουν τραπέζι με φαγητά και κρασί.
3. Συζήτηση	Μετά το φαγητό ρωτούν ποιος είναι και γιατί ήρθε.	Ο Τηλέμαχος λέει: «Αφού χορτάσεις, τότε μας λες τον λόγο της επίσκεψής σου.»
4. Ανταλλαγή δώρων	Ο ξένος συχνά λαμβάνει δώρο ή υπόσχεση φιλοξενίας στο μέλλον.	(Θα ακολουθήσει αργότερα στο έργο, π.χ. φιλοξενίες Οδυσσέα).
5. Αποχαιρετισμός Τηλέμαχος Μνηστήρες Ευγενικός, φιλόξενος Ασεβείς, αυθαίρετοι Τηρεί τη θεϊκή τάξη Παραβιάζουν τη φιλοξενία στο παλάτι Αντιπροσωπεύει την ομηρική ηθική Έτσι, ο Όμηρος αντιπαραβάλλει την αληθινή “ξενία” με την ψευδοξενία των μνηστήρων, που τρώνε και πίνουν χωρίς σεβασμό στον οικοδεσπότη.  5. Συμβολισμός Η σκηνή αυτή: Εγκαινιάζει τη δράση της Οδύσσειας: ο Τηλέμαχος αναλαμβάνει πρωτοβουλία χάρη στη θεά. Δείχνει την αξία της φιλοξενίας ως θεμέλιο της κοινωνικής και θεϊκής τάξης. Υπενθυμίζει ότι η καλοσύνη και ο σεβασμός προς τον ξένο είναι κριτήρια πολιτισμού. Συμβολίζουν την ύβρη και τη διαφθορά	Ο οικοδεσπότης εξασφαλίζει ασφαλές ταξίδι.	Δεν υπάρχει ακόμα εδώ – είναι η αρχή της γνωριμίας.